Άποψη της Καστανιάς - 2016

Η Καστανιά είναι ένα ορεινό πανέμορφο χωριό, με βαριά πολιτισμική κληρονομιά, από τα λίγα που επλήγησαν αλά επέζησαν του μεγάλου μεταναστευτικού ρεύματος των προηγούμενων δεκαετιών. Βρίσκεται σε υψόμ.910μ. χτισμένο στην πλαγιά του Παναιτωλικού και έχει 307 κατοίκους που όμως το χειμώνα είναι αισθητά λιγότεροι. Απέχει 45 χλμ. από την πρωτεύουσα του Νομού, το Καρπενήσι.

Αναγνωρίστηκε αρχικά ως κοινότητα στις 31-8-1912 (ΦΕΚ Α. 216/1912). Στα βυζαντινά χρόνια βρισκόταν σε οροπέδιο στα Λακκώματα, κοντά στα εξωκλήσια Άγιος Δημήτριος και Προφήτης Ηλίας και έτσι ονομάζονταν Άγιος Δημήτριος. Αναφέρεται στην “Ιερά Διήγηση” της Μονής Προυσού (9ο αιώνας), που λέει για τον μοναδικό δρόμο της περιοχής της Αιτωλίας με την υπόλοιπη Ελλάδα “ήτο εκ του γειτονεύοντος χωρίου του Αγίου Δημητρίου“.

 

 

Γενέτειρα του Αγιορείτη πνευματικού Ιερομόναχου Κυρίλλου Καστανοφύλλη, που το 1815, μετά από τις εκκλήσεις των προεστών του Καρπενησίου και του επισκόπου Λιτζάς και Αγράφων, θα εγκατασταθεί στη μονή Προυσού και θα της προσδώσει την αρχαία αίγλη.

Στη θέση Τριχιά το 1864 έγινε συμπλοκή μεταξύ Καστανιωτών και κατοίκων του χωριού Κοσίνα (Απόκορου), για τα όρια των δυο χωριών.

Έξι χλμ. ΝΔ. της Καστανιάς, βρίσκεται η Αποκλείστρα, όπου εικάζεται ότι υπήρχε το μαντείο του Οδυσσέα. Εδώ υπάρχει σπηλιά μεγάλων διαστάσεων, όπου κατέφυγαν κατά το 1822 δέκα χιλιάδες ψυχές για να αποφύγουν την επικείμενη εισβολή των Τούρκων του Ομέρ Βρυώνη. Η φύλαξη ανατέθηκε στον οπλαρχηγό Δ. Γουβέλη με φρουρά Καστανιωτών και Προυσιωτών. Οι Καστανιώτες αγωνιστές Γιάννης Βελωτάς και Κώστας Καλατζής, πολεμώντας τους Τούρκους κλείστηκαν σε σπίτι του Μεγάλου Χωριού και αφού εξάντλησαν τα πυρομαχικά τους προτίμησαν να καούν ζωντανοί παρά να παραδοθούν.

Στο χωριό υπάρχουν 8 εκκλησίες με ενδιαφέρουσες εικόνες.